คำตอบคือ คนเราเกิดมาเพื่อทำหน้าที่ ทำหน้าที่ให้กับตนเองและทำหน้าที่ให้กับคนอื่น การปฏิบัติหน้าที่ของตนเองนั้นก็คือ ปฏิบัติตนเองให้พ้นออกจากทุกข์ คือหน้าที่สำคัญ

และต่อมาคือ ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นให้เขาหมดปัญหาและให้เขาดับทุกข์ได้เหมือนกัน สิ่งที่ดีที่สุดที่มนุษย์ควรจะได้นั้นก็คือ การทำที่สุดแห่งความทุกข์ ถือว่าเป็นสิ่งที่ดีที่สุดของการเกิดมา

บุคคลประเภทใดบ้างที่ควรปฏิบัติธรรม?

คำว่าบุคคลให้มองมาที่ตัวเรา ถ้าเราเกิดมาแล้วมีความแก่ ความเจ็บ และความตาย ความพลัดพราก... ถ้าอาการเหล่านี้เกิดขึ้นกับเราแล้ว เราไม่มีความทุกข์ เราก็ไม่ควรปฏิบัติธรรม

แต่ถ้าสิ่งเหล่านี้เกิดกับเราแล้ว... สิ่งเหล่านี้ทำให้เราเป็นทุกข์แล้วล่ะก็ เราก็ควรปฏิบัติธรรม อีกประการหนึ่ง ถ้าเราไม่ได้ดั่งใจหวัง ต้องเป็นไปตามกรรม มีความโศก ความเศร้า ความหงุดหงิด มีความโกรธ ความโลภ ความหลง ถ้ามันเกิดขึ้นในใจเราแล้วไม่ทำให้เราเป็นทุกข์ เราก็ไม่ควรปฏิบัติธรรม

ทำอย่างไรจึงจะใช้ชีวิตและปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างไม่มีความทุกข์?

การดำเนินชีวิตและการปฏิบัติหน้าที่ที่ไม่มีความทุกข์นั้น เราต้องมีปัญญา คือเราต้องทำหน้าที่ของเรานี้ให้ถูกต้องและให้ดีที่สุดเลย แต่เราก็อย่าหวังว่าเราจะได้อะไรจากการกระทำ

ทำหน้าที่แบบไม่ต้องหวังผล การทำหน้าที่เป็นการสร้างเหตุที่ถูกต้อง เรื่องของผลนั้นไม่ต้องหวัง แล้วแต่เหตุปัจจัยแล้วก็จะเป็นไปเอง

ที่สำคัญที่สุดก็คือไม่ต้องเป็นอะไร ไม่ต้องเป็นผู้ที่ทำหน้าที่ ใช้ชีวิตโดยผู้ที่ทำหน้าที่แล้วเราก็จะไม่เป็นทุกข์เลย แล้วเราจะมีความสุขสนุกกับการทำหน้าที่ สนุกกับการใช้ชีวิตแบบสมมุติอย่างไม่เป็นทุกข์

จริงหรือไม่ที่ว่า มีแต่ความตายเท่านั้นที่ทำให้เราพ้นทุกข์ได้?

ความตายนั้นมันไม่ใช่ที่สุดของความทุกข์ คนที่ก่อนจะตายถ้าจิตใจยังมีความทุกข์ ยังมีความเศร้าหมองยังแก้ปัญหาตนเองไม่ได้ ก่อนตายมันก็เป็นทุกข์แล้ว ตายไปแล้วมันก็ต้องทุกข์เหมือนเดิมเกาะเนื่องกันไป

ไม่จำเป็น... ถ้าเราทำให้ถึงที่สุดแห่งกองทุกข์เสียก่อน มันก็หมดทุกข์ก่อนตาย ตายไปมันก็ไม่มีทุกข์

ถ้าเช่นนั้น การฆ่าตัวตายก็เป็นเรื่องไม่ผิดไม่บาปใช่หรือไม่?

การฆ่าตัวตายนี่เป็นเรื่องของกิเลส เป็นเรื่องของความผิด เป็นเรื่องของบาป เพราะอะไร? ก็เพราะเราฆ่าผิดตัว

การฆ่าตัวตายไปฆ่าร่างกายมันผิดอยู่แล้ว เป็นการผิดศีลในข้อฆ่าสัตว์ เป็นทั้งความผิดเป็นทั้งความบาปมหันต์ ต้องตกนรก

ถ้าฆ่าตัวนี้ได้นี่มันหมดทุกข์เลย เราจะฆ่าความคิดความหลงผิดฆ่ากิเลสได้นั้น จะต้องฆ่าก่อนที่มันจะตาย